Сондай нәзікжандылардың бірі – тұңғыш әйел мұғалім Нәзипа ҚҰЛЖАНОВА.

Нәзипа Құлжанова–қазақ тарихындағы алғашқы әйел педагогтардың бірі. ХХ ғасырдың басында ол қазақ қыздарына білім беру ісін қолға алды. Оның еңбегі тек оқытуға ғана арналмаған – ол қазақ қыздарының оқу арқылы биікке көтерілуіне жол ашты. Нәзипа Құлжанова семинарларда, мектептерде қызмет етіп, жаңа әдістемелерді енгізді, сондайақ әйел теңдігі мәселесін көтеретін мақалалар жазды. Осының нәтижесінде қазақ қыздары тек үй шаруасымен шектелмей, білім мен ғылым саласында өз орнын таба алды.

Тұңғыш әйел дәрігер – Аққағаз ДОСЖАНОВА

Аққағаз Досжанова–алғашқы қазақ әйел дәрігерлердің бірі. Ол СанктПетербургтегі медициналық оқу орнын тәмамдап, елге оралып, халық денсаулығын жақсарту жолында еңбек етті. Оның қызметі, әсіресе ауылдық жерлерде жоғары бағаланды. Дәрігер ретінде ғана емес, қоғам қайраткері ретінде де танылды. Аққағаз апамыздың ерлігі мен табандылығы – қазақ қыздары үшін үлгі болды. Ол көрсеткендей, білім мен еңбек арқылы әйел кез келген қиындықты жеңе алады.

Тұңғыш кәсіби биші – Шара ЖИЕНҚҰЛОВА

Қазақ би өнерінің негізін қалаушылардың бірі–Шара Жиенқұлова. Ол ұлттық биді сахнаға шығарып, кәсіби деңгейге көтерді. Шара апамыздың еңбегі қазақ өнерінің тарихында алтын әріптермен жазылған. Шара Жиенқұлова қазақ қыздарына өнерде де, мәдениетте де өз орнын табуға болатынын дәлелдеді. Оның сахнадағы нәзіктігі мен шеберлігі халыққа ғана емес, шетелдік көрермендерге де ерекше әсер қалдырды.

Тұңғыш әйел дипломат – Балжан БӨЛТІРІКОВА

Балжан Бөлтірікова – Қазақстан мен Кеңес Одағы тарихында тұңғыш әйел дипломаттардың бірі ретінде есте қалды. Ол дипломатиялық қызметте маңызды рөл атқарып, халықаралық аренада Қазақстан мүддесін алғаш рет заңды түрде қорғаған әйел ретінде тарихқа енді. Балжан апайдың дипломатиялық мансабы Қазақстанның сыртқы саяси қатынастарымен танысуға, әлем елдерімен байланыс орнатуға бағытталған маңызды кезеңде өтті. Оның өмір жолы – дипломатиядағы алғашқы қадамдардың бірі ғана емес, сондай‑ақ әйелдердің ұлттық мүдде үшін талапқа сай қызмет ете алатынын көрсеткен нақты мысал. Қазақтан шыққан тұңғыш әйелдер–тек өз саласының маманы емес, ұлт санасын оятқан шамшырақтар. Олар салған сара жол бүгінгі заманауи, білімді, батыл қазақ қыздарына бағытбағдар беріп келеді. 8 наурыз – сол аналар мен арулардың еңбегін еске алып, рухына тағзым ететін күн. Бүгінгі жетістік – кешегі батыл қадамдардың жемісі. Мереке – гүл мен сыйлыққа ғана емес, тарихи сабаққа, әйелдердің қоғамдағы орнын бағалауға арналған күн. Әр отбасы, әр мектеп, әр ұйым бұл күнді атап өтіп, қазақ қыздары мен әйелдерінің ерлігін дәріптеп, оларға құрмет көрсеткенде ғана 8 наурыз шынайы мәніне ие болады.

Мақпал СҮЙІНБАЙ