Қазақтың көне аспабының бірі – қобыз. Бұл көне аспап VIII-IX ғасырда пайда болған деген дерек бар. Қобыз тұтас ағаштан ойылып жасалған, пішіні ожау тәрізді музыкалық аспап. Шанағынан төменгі жартысы көнмен қапталған. Оның басы доғаша иілген қысқа мойны, көн көрген шанағы, қол қыл ішегі, тиегі болады. Қобыз тау ағашынан жасалған, шегі жылқының жалынан істелген.
200 жылдық тарихы бар осынау көне аспапты Талас ауданында музейіне жәдігерлер алғаш жинақтала басталған кезде Ақкөл ауылында тұратын ардагер журналист, Талас ауданының Құрметті азаматы Мүтәліп Ережепбаев 1994 жылы өзі келіп табыс еткен.
Мүтәліп ақсақалдың жеке мұрағатында сақталған бұл жәдігердің екі ғасырлық тарихы бар. Майдангердің өзі де домбыра, сырнай тартып, ән салған. Атабабалары да өнерпаз кісілер болса керек.
«Қазір көп ақпараттар жадымда жоқ. Бұл қобыз арғы бабамнан қалған. Ол кісілер қолданған қасиетті бұйым. Бүгінгі жас ұрпақтар көріп өссін, қобыз аспабының қадірін білсін деген ниетпен өткіздім», – дейді бұл күнде Тараз қаласында тұратын 98 жастағы ақсақал Мүтәліп Ережепбайұлы.
Аталған музей директоры Тайлақ Наршаұлы аудан аумағынан жинақталған жәдігерлердің ішінде майдангер тарту еткен қобыздың да бағасы жоғары екенін айтады.
Қазіргі таңда ортамызда жүрген, баспасөз саласында, партиякеңес ұйымдарында ұзақ жыл еңбек еткен, кешегі ел басына күн туған шақта қару асынып туған Отанын қорғаған, жүрегінен жалынды жырлар жазған ақын Мүтәліп қарияның өзі де – нағыз шежіре.
Есет ДОСАЛЫ
Талас ауданы
Ұқсас жаңалықтар
