Жаңадан азаматтық алғандарға бақылау күшейеді
Өңірде көші-қон саласын реттеу және заң талаптарының сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Биылғы жылдың алғашқы екі айының қорытындысы өңірдегі көші-қон үдерісінің қарқын алғанын ғана емес, сонымен қатар бақылау тетіктерінің де күшейгенін көрсетеді. Бұл – аймақта қоғамдық қауіпсіздік пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз етуге бағытталған нақты қадамдардың бірі.
Ресми мәліметтерге сәйкес, жыл басынан бері облыста 5969 шетел азаматы келген. Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда едәуір өсім бар екенін аңғартады. Келушілердің барлығы дерлік – ТМД елдерінің азаматтары. Олардың ішінде 5320 адам Қазақстанға еңбек ету мақсатында келген. Бұл өз кезегінде өңірдегі еңбек нарығына шетелдік жұмыс күшінің сұранысы жоғары екенін білдіреді.
Дегенмен көші-қон ағынының артуы заң талаптарының сақталуын бақылауды күшейтуді қажет етеді. Осы бағытта полиция қызметкерлері тарапынан ауқымды жұмыстар атқарылып, бірқатар заң бұзушылықтар анықталды. Атап айтқанда, 940 шетел азаматы әкімшілік жауапкершілікке тартылып, 269 адам Қазақстан Республикасының аумағынан шығарылды.
Заң бұзушылықтардың басым бөлігі шетел азаматтарының елде болу тәртібін сақтамауымен байланысты. Тіркеусіз тұру, рұқсат етілген мерзімнен артық уақыт қалып қою, сондай-ақ келу мақсатына сәйкес келмейтін қызметпен айналысу деректері бойынша 708 жағдай тіркелген. Бұл көрсеткіштер көші-қон заңнамасын түсіндіру және алдын алу шараларын одан әрі күшейтудің маңыздылығын көрсетеді.
Мұнымен қоса, тек шетел азаматтары ғана емес, оларды қабылдаушы тараптардың жауапкершілігі де ерекше назарда. Тексеру нәтижесінде көші-қон талаптарын бұзғаны үшін 189 кәсіп иесі әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Сонымен қатар заңсыз еңбек көші-қонын ұйымдастырған 43 азамат пен құжаттандыру талаптарын сақтамаған 32 азаматқа қатысты да тиісті шаралар қабылданды. Бұл – заң талаптарының барлық тарап үшін бірдей екенін айғақтайды.
Облыстық полиция департаменті көші-қон қызметі басқармасының бастығы Арай Данабекқызының айтуынша, көші-қон саласындағы тәртіпті сақтау – құқық қорғау органдары жұмысының басты бағыттарының бірі.
Мамандардың айтуынша, көші-қон үдерісі – тек экономикалық емес, сонымен қатар әлеуметтік маңызы зор құбылыс. Шетелдік жұмыс күшінің келуі бір жағынан еңбек нарығын толықтырса, екінші жағынан заң талаптарының қатаң сақталуын қажет етеді. Себебі кез келген заң бұзушылық қоғамдық қауіпсіздікке кері әсер етуі мүмкін.
Сондықтан құқық қорғау органдары алдын алу шараларына ерекше мән беріп отыр. Түсіндіру жұмыстары, рейдтік тексерулер, заң талаптарын насихаттау – мұның барлығы құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған. Әсіресе жұмыс берушілерге қойылатын талаптар күшейтіліп, шетелдік жұмыс күшін заңды түрде тарту мәселесі жіті бақылауға алынған.
Жалпы алғанда, өңірде көші-қон саласындағы ахуал тұрақты бақылауда. Тиісті органдар тарапынан заң талаптарының сақталуын қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу және өңірдегі қоғамдық қауіпсіздікті нығайту бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады.
Құқық қорғау органдары азаматтарды көші-қон заңнамасын қатаң сақтауға, барлық қажетті құжаттарды уақытылы рәсімдеуге және заң талаптарына жауапкершілікпен қарауға шақырады. Себебі заңды сақтау – тұрақтылық пен қауіпсіздіктің басты кепілі.
Мақпал СҮЙІНБАЙ